الشيخ علي المشكيني
95
تفسير روان (فارسى)
يعنى : خداوند پس از برافراشتن و بنا نهادن آسمانها بر تخت خود مستولى گشت و مستقر شد . كنايه از اين كه بر اوضاع كشور وجود و همهء مخلوقاتى كه پديد آورده بود مسلط شد و همه را زير نظر و تحت سلطهء خود قرار داد . و خورشيد و ماه را مسخّر نمود به گونهاى كه هريك براى رسيدن به پايان مدت معين شدهاى در حركت و جرياناند ، و پيوسته مشغول تدبير امور آنهاست . بايد دانست كه ذكر خصوص خورشيد و ماه از ميان كرات ثوابت و سيّار به لحاظ اين است كه انسان مخاطبِ آيات و ساكن كرهء زمين عمدتاً در زندگى نيازمند اين دو كرهء نورانى است كه خدا آنها را تحت ارادهء خود مسخّر تكوينى او كرده تا به وسيلهء حركتهاى خاص و نورافشانىها و تأثيرات جوّى ، ساكنان زمين را يارى بخشند ، و گرنه همهء كرات وكهكشانها و غير آنها به نحو يكسان مسخّر ارادهء بالغهء خدايند . و گفته شده : حركت و جريان خورشيد سير مستقيم است هرچند سير ماه استدارهاى است . و محتمل است مضافٌ اليه مقدَّرِ كلّ ، عام باشد ، يعنى همهء آسمانها و خورشيد و ماه در جرياناند تا انقضاى مدت معيّن كه قيام رستاخيز است . يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُم بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ يعنى : خداوند آيات آفاقى و انفسى را تفصيل مىدهد . آنها را به اشكال و هيئتهاى گوناگون و با شرح عملى و تفصيل تكوينى نشان مىدهد ، همانند كهكشانها ، ثوابت ، سيّارات ، كرهء زمين ، فصول چهارگانه ، روزها و شبها ، انواع جماد و نبات و حيوان . و محتمل است مراد تفصيل آيات قرآنى باشد كه به صورتهاى مختلف از سورههاى بزرگ و كوچك ، و آيههاى دراز و كوتاه ، و معانى و معارف مختلف و گوناگون درآورده عرضه مىدارد . چنين مىكند شايد شما مكلّفان به ملاقات و ديدار پروردگارتان يقين پيدا كنيد . يعنى زندگى پس از مرگ را باور كنيد ، چه آن كه معناى لقاء اللَّه ورود روح به عالم برزخ و بعد از آن به قيامت و سپس به عالم ابديت است كه مراحل سه گانهء لقاء اللَّه است و به اين حقيقت بايد يقين كرد .